Экономикасы

ӨҢІРЛІК ЖАЛПЫ ӨНІМ (ӨЖӨ)

Алматы — Қазақстанның экономикалық орталығы және ұлттық экономикаға ең ірі үлес қосушы қала. 2025 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша қаланың елдің ЖІӨ-сіндегі үлесі 20,5%-ды құрады. Өңірлік жалпы өнім көлемі ағымдағы бағамен 20 429,8 млрд теңгеге жетті, нақты өсім 6,7%-ды құрап, тұрақты даму серпінін және жоғары іскерлік белсенділікті растады.

Қала экономикасы негізінен сервистік сипатқа ие: ӨЖӨ-нің 56%-ы қызмет көрсету саласына, 27,6%-ы саудаға, 4,3%-ы өнеркәсіпке және 2,2%-ы құрылысқа тиесілі. Қаржы қызметтері, сауда және жылжымайтын мүлік нарығының жоғары шоғырлануы тұрақты экономикалық экожүйе қалыптастырып, ішкі сұраныстың тұрақтылығын, дамыған инфрақұрылымды және инвестициялық жобаларды іске асыру үшін тартымды жағдайларды қамтамасыз етеді.

Шағын және орта бизнес секторы маңызды рөл атқарады: 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша ӨЖӨ құрылымындағы ШОБ үлесі 59,2%-ға жетті, бұл жоғары кәсіпкерлік белсенділікті және әртараптандырылған экономикалық ортаны көрсетеді.

ИНФЛЯЦИЯ

Соңғы үш жылда Алматыда инфляция 9–12% аралығында сақталып, белсенді тұтынушылық сұранысты және қалалық экономиканың серпінді дамуын көрсетеді. Ақша-кредит саясаты баға тұрақтылығын және макроэкономикалық ортаның болжамдылығын қамтамасыз етуге бағытталған. Тұрақты пайыздық саясат бизнес үшін қаржыландырудың қолжетімділігін қамтамасыз етіп, инвестициялық белсенділікті қолдайды. Жоғары іскерлік шоғырлану мен дамыған қаржы секторымен үйлесімде бұл инвестициялық жобаларды іске асыру үшін тұрақты әрі басқарылатын экономикалық орта қалыптастырады.

ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУ

Алматы ауқымды әрі белсенді еңбек нарығына ие: қала халқының 73%-дан астамы еңбекке қабілетті жаста, бұл бизнес үшін тұрақты кадрлық базаны қалыптастырады. Жұмыспен қамту деңгейі 95,6%-ды құрайды, ал жұмыссыздық деңгейі 4,4% шамасында сақталуда, бұл халықтың экономикаға жоғары тартылғанын және еңбек нарығының теңгерімділігін көрсетеді.

Жұмыспен қамту құрылымы қалалық экономиканың сервистік және зияткерлік бағыттылығын айқындайды — жұмыспен қамтылғандардың 63,7%-ы білім беру, денсаулық сақтау, ақпараттық технологиялар, қаржы және әкімшілік қызметтерді қоса алғанда, қызмет көрсету саласында шоғырланған. Жоғары білімді халық арасындағы жұмыспен қамтылғандардың үлесінің жоғары болуы білікті адами капиталдың бар екенін растайды және инвесторларға кәсіби кадрларға қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

СЫРТҚЫ САУДА

Алматының сыртқы саудасы қаланың халықаралық экономикаға жоғары деңгейде интеграцияланғанын және елдің ірі сауда-логистикалық хабы ретіндегі рөлін көрсетеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша сыртқы тауар айналымы 31,5 млрд АҚШ долларын құрады, ал 2025 жылдың қаңтар–қараша айларында — 30,1 млрд АҚШ доллары, бұл ауқымды әрі тұрақты сауда ағындарының сақталғанын дәлелдейді.

Алматы сыртқы экономикалық қатысу аясын белсенді түрде кеңейтуде: қала кәсіпорындары әлемнің 100-ден астам еліне экспорт жүзеге асырып, халықаралық нарықтардағы бәсекеге қабілеттілігін және іскерлік байланыстар географиясының кеңдігін көрсетуде.

Сыртқы сауда айналымының ең үлкен көлемі дәстүрлі түрде көршілес елдер — Қытай мен Ресейге тиесілі, олар қала сауда ағындарының негізгі бөлігін қалыптастырады. 2025 жылы Қытаймен тауар айналымы 8,4 млрд АҚШ долларынан, Ресеймен 6,6 млрд АҚШ долларынан асты, бұл өңірлік экономикалық байланыстардың тұрақтылығын және дамыған логистикалық инфрақұрылымды растайды. Сонымен қатар импорт 160-тан астам елден жүзеге асырылады, бұл әріптестіктердің жаһандық әртараптандырылуын және әлемдік саудаға жоғары деңгейде интеграцияланғанын көрсетеді.

Операциялар ауқымы, стратегиялық географиялық орналасуы және халықаралық байланыстардың кең желісі инвесторларға Қазақстан ішінде де, одан тыс жерлерде де ірі нарықтарға, тиімді жеткізу тізбектеріне және бизнесті ауқымдау мүмкіндіктеріне тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етеді.